Sosyal güvenlik reformu kapsamında, 5510 sayılı Kanunun 41.Maddesiyle, doğum sebebiyle çalışma hayatının dışında kalan anneler için, aynen erkeklere tanınan askerlik borçlanması gibi borçlanma hakkı tanınmıştır.

Bunun için annelerin, doğumlarından önce, sadece bir süre 4a’lı(SSK’lı) olarak çalışmış olmaları yeterlidir.

Doğumlarından önce hizmet akdiyle(eski SSK’lı ya da yeni 4a’lı olarak) çalışan kadınlar için, 5510 sayılı Kanun ile 1 Ekim 2008 tarihi itibariyle uygulanmaya başlayan doğum borçlanması, erkekler için askerlik borçlanmasına benzer bir borçlanma şeklidir.

Öyle ki doğumdan önce sigorta girişi olan kadın, doğum borçlanması yapabilmek için, doğumdan sonraki iki yıllık sürenin bir kısmında veya tamamında çalışmamış ya da isteğe bağlı prim ödememiş olması gerekmektedir.

Doğum borçlanmasının temel amacı, annelik sebebiyle çalışma hayatının dışında kalan kadınlara, emeklilik açısından sosyal güvencenin dışında bırakmamaktır.

Bu amaçla, doğum yapan annelere,  iki çocuk(ikiz olmayan) için ikişer yıldan toplam 4 yıl borçlanma hakkı tanınmıştır.

Doğum borçlanmasının iki türlü faydası vardır: Birincisi kişiye erken emeklilik hakkı kazandırabilir. İkinci olarak da kişiye hizmet süresi(prim günü) kazandırır.

Üzülerek belirtelim ki, doğum borçlanmasından ilk defa çalışmaya başlamadan önce doğum yapmış bayanlar yararlanamamaktadır. Yani 4a’lılar(eski SSK’lılar) için doğum borçlanması yaparak sigorta başlangıcını geri götürme ve böylece daha erken emekli olma imkanı şimdilik bulunmamaktadır.

Kimler doğum borçlanması yapabilir?

1.4/a’lı (eski SSK’lı) olarak bir günlüğüne de olsa çalışmış olanlar(bir süre SSK’lı çalıştıkdan sonra Bağ-Kur veya Emekli Sandığı’na bağlı çalışanlar da dahil)

2.İşten ayrıldıktan sonra herhangi bir zamanda  doğum yapmış olanlar,

3.Çocukları sağ doğmuş ve yaşamış olanlar,(Doğum borçlanması yapılacak sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler için borçlanma yapılabilir.)

4.Doğumdan sonraki iki yıllık sürenin tamamında veya bir kısmında çalışmamış veya isteğe bağlı prim ödememiş olanlar,

5.İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süre için borçlanma yapılabilir.

İkiz, üçüz… doğumlarda borçlanma

Doğum borçlanmasında hedeflenen, doğum sonrası geçen süredir, çocuk sayısı değil. Yani kişiye çalışamadığı süre için borçlanma hakkı verilir. Çocuk sayısının önemi yoktur. Bu nedenle, kişi, tek çocuğu da olsa, birden çok çocuğu da olsa, ancak iki sene için borçlanma yapalabilir.

Memure Hanımlar Doğum Borçlanması Yapabilir mi?

Memure hanımın doğum borçlanması yapabilmesinin yegane şartı, doğumdan önce 4a’lı(SSK sigortalı) çalışmışlığının olmasıdır. Yani memuriyet hayatından ve doğumlarından önce sigortalı çalışan memureler, doğum borçlanması yapabilirler.

Doğum borçlanmasında borçlanma tutarı

Doğum borçlanmasında ödenecek tutar, brüt asgari ücrete göre belirleniyor. Buna göre bir aylık borçlanmada ödenecek tutar,

(Brüt asgari ücret miktarı x 0,32)

formülüyle hesaplanır.(Güncel asgari ücret için tıklayınız..)

Yukarıdaki formüle göre çıkacak rakam, otuza bölündüğünde, her gün için ödenecek doğum borçlanması tutarı bulunur.

Bu rakama, borçlanmada taban rakam denir. Kişi dilerse, bu rakamın 6,5 katına kadar ödeme yapabilir. Bu da borçlanmada tavan rakamı ifade eder.

Borçlanma tutarları asgari ücrete endeksli olarak hesaplandığından, asgari ücretteki artışlar borçlanma tutarını da artıracaktır.

Ödemelerin bir ay içinde yapılması

SGK müdürlüğüne borçlanma talebiyle başvurduktan sonra, borçlanmada herhangi bir engel görülmezse, borçlanmak istenilen doğum (en fazla ikidir) ve gün sayısına göre borçlanma tutarı hesaplanır ve kişinin adresine gönderilir. Yazının ilgili kişiye tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödeme yapılmazsa, başvuru geçersiz sayılır.

Ancak yeniden başvuru hakkı her zaman saklıdır.

Ayrıca ödemede taksitlendirme imkanı bulunmamaktadır.

Öneriler ve Görüşler:

• Uygulamada çocuk sınırlaması kaldırılmalı, her çocuk için doğum borçlanması imkanı getirilmelidir.
• Doğum borçlanmasında borçlanılacak primlerin en az yüzde ellisini devlet karşılamalıdır. Çoğul gebeliklerde daha yüksek oranda devlet katkısı olmalıdır.
• Anneye doğum nedeniyle çalışamadığı dönemler için aylık bağlanmalıdır.

Kaynak :Çalışanlar.Net

Ülkemizdeki yatırım fırsatlarını değerlendiren yabancı şirketlerin sayısı arttıkça, buna bağlı olarak yabancı çalışan sayısında da önemli artışlar yaşanıyor. Yabancı çalışma izinleri 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna göre düzenleniyor.

Çözüm getirilen konu, apartmanlarda ve bazı iş- yerlerinde çalıştırılması veya dışarıdan hizmet alınması gereken; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve yardımcı sağlık personeli ile ilgili..

YÖNETMELİK DEĞİŞİYOR

Yakında yayınlanması beklenen bir yönetmelik değişikliğiyle, kapıcı çalıştıran apartmanlar ile 10 kişiden az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iş yeri işverenleri; iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve yardımcı sağlık personeli çalıştırmaktan veya dışarıdan hizmet alıp, ücret ödemekten kurtulacaklar.
Bunun için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca usul ve esasları belirlenecek eğitimleri almaları gerekiyor. Eğitim sonrası bir anlamda, kendi işyerlerinin; iş güvenliği uzmanı, hekimi ve yardımcı sağlık personeli olacaklar.

KİMLERİ KAPSIYOR

Yönetmelik yayınlandığında;
· Kapıcı çalıştıran apartmanlar, bundan yararlanacak.
· Ayrıca, 10’dan az çalışanı bulunan 1 milyon 374 bin 684 işyerinden “Az tehlikeli” sınıfta yer alan 460 bin işyerini, örneğin;
Bakkal, manav, büfe,
Kırtasiyeci, kitapçı,
Cep telefonu satıcısı,
Pastane, çikolata imalatçısı,
Kuyumcu, mücevheratçı,
Dondurmacı,
Konfeksiyoncu,
Emlakçı,
Gelinlik, eldiven, kravat ve gömlek imali yapanları
kapsayacak (Az tehlikeli ve tehlikeli işlerin listesi için Bkz. 29 Mart 2013 Tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan İş Sağlığı ve İş Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Tebliği).

BERBERE VE KUAFÖRE YOK

Yapılacak olan düzenleme;
Berberleri ve kuaförleri kapsamıyor.
Nedenine gelince, bunlar “tehlikeli işyerleri” arasında sayılmış!
Bunların dışında; saunalar, zayıflama salonları, masaj salonları, hamamlar, matbaalar, ayakkabı ve terlik imalatçıları, yapma çiçek imalatı, leblebi-çekirdek imalatı, kavun-karpuz yetiştirilmesi, mobilya imalatı, kümes hayvanları yetiştiriciliği, deniz balıkçılığı gibi işler de tehlikeli işler arasında sayıldığı için, yönetmelik değişikliği bu iş yerlerini de kapsamayacak.
Bu uygulama özellikle berberleri mağdur edecek. Berberlerin, “Az tehlikeli iş yeri” kapsamına alınıp sorunlarının çözümlenmesin de yarar var.

TEPKİLER ETKİLİ OLDU

Hürriyet okurları hatırlayacaktır.
İşçi çalıştıran her iş yeri;
– İşyeri hekimi
– İş güvenliği uzmanı
– Yardımcı sağlık personeli
istihdam edecek ya da bunları bünyesinde bulunduran kurumlardan hizmet alacaktı.
Aksi halde “her ay 14 bin TL idari para cezası” var!
Bu para dahi, birçok küçük işletmenin sermayesi. Bir kaç aylık örneğin 6 aylık ceza 84 bin lira!
Bu uygulama, Türkiye koşullarına uygun değil. Ancak, yasayı da zorlayarak yapılmak istenen yeni düzenleme de bazı sorunları beraberinde getirebilir.
Nasreddin Hoca’ya sormuşlar:
– Hocam, yazı mı seversin yoksa kışı mı?
O da yanıtlamış:
– Mecbur muyum ikisinden birini sevmeye? İkisinin ortası ilkbahar ve sonbahar var. Onları niye sormuyorsun?
Hoca’nın fıkrasında olduğu gibi, iş sağlığı ve iş güvenliği konusunda, cezayı da azaltan “orta bir yol” yok mu?

Kaynek : Hurriyet
Yazar    : Şükrü KIZILOT

Market, lokanta, berber ve otellerde hijyen eğitimi için üç ay kaldı
Bir yönetmelik uyarınca; kuaförden lokantaya, hamamdan masaj salonuna, süpermarketten otele kadar, çok sayıda iş yerinde çalışanların “hijyen eğitimi” almaları gerekiyor.
KİMLER ALACAK?
Hijyen Eğitimi Yönetmeliği’ne göre, aşağıda belirtilen iş yerlerinde çalışanlar 5 Temmuz 2014 tarihine kadar hijyen eğitimi almak zorundalar (Bk. 05.07.2013 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmelik).
Buna göre;
– Gıda üretim iş yerleri, ana dağıtım merkezleri, hazır yemek hizmeti,
– İş yeri ve kurum yemekhaneleri,
– Restoranlar ve diğer benzeri gıda hizmetlerinin sunulduğu yerler, dükkânlar, toptan satış yerleri,
– Süpermarket dağıtım merkezleri dâhil olmak üzere son tüketiciye satış ve dağıtım noktasında gıdanın işlenmesi, muameleye tabi tutulması veya depolanması ve benzeri hizmetlerin verildiği iş yerleri,
– İnsani tüketim amaçlı sular ile doğal mineralli suların üretimini yapan iş yerleri,
– Kaplıca, hamam, sauna,
– Berber, kuaför,
– Dövme ve pirsing yapılan yerler,
– Masaj ve güzellik salonları ve benzeri yerler,
– Otel, motel, pansiyon ve misafirhane
gibi yerler çalışanlarına hijyen eğitimi aldırmak zorundalar.
ÖĞRETİM KURUMLARI
Hijyen eğitimi, Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü’ne bağlı öğretim kurumları tarafından verilecek. Genel müdürlük, eğitim ile ilgili yapacağı masrafları karşılamak üzere eğitime katılanlardan ücret talep edebilecek. İş yeri sahipleri ve işletenleri, komisyonca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, bu eğitimleri çalışanlarına kendi imkanlarıyla da verebilecekler.
EĞİTİMİN KAPSAMI
Eğitimlerin kapsamı, hijyen ilkelerine uyulmaması sebebiyle halk sağlığı açısından risk oluşturduğu bilinen virüslerin, bakterilerin, parazitlerin, mantarların ve diğer enfeksiyon etkenlerinin genel özelliklerini, bulaşma yollarını, hangi iş kolunda nasıl bulaşmalar olabileceğini veya halk sağlığının nasıl tehdit göreceğini, hastalık belirtilerini ve korunma yollarını kapsayacak şekilde komisyonca belirlenecek. Eğitimlerin süresi sekiz saatten az olamayacak.
BELGE GEREKİYOR
Yönetmelik kapsamındaki iş yerlerinde, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü tarafından verilen belgeye sahip olmayan kişiler çalıştırılamayacak. İş yeri sahipleri ve işletenleri, çalışanlarının hijyen eğitimi almasından ve belgeli olarak çalıştırılmasından birinci derecede sorumlu olacaklar. Bizzat çalışmaları durumunda iş yeri sahipleri ve işletenlerinin de hijyen eğitimi almaları gerekiyor. Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü’ne bağlı öğretim kurumlarınca hijyen eğitimine ilişkin verilen kurs bitirme belgesine sahip olmayan kişileri çalıştıranlar hakkında, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 5728 sayılı Kanun’la değişen 282’nci maddesine göre para cezası uygulanacak.
Yukarıda belirtilen iş yerleri için öngörülen süre yaklaşık üç ay sonra (05.07.2014 tarihinde) doluyor. Çalışanlarına hijyen eğitimi aldırmamış olan iş yeri sahiplerinin hijyen eğitimi aldırma konusunda acele etmelerinde yarar var.

Kaynak : Hurriiyet.com.tr
Yazar :     Şükrü Kızılot

Çalıştıkça emekli aylığının düşmesine ‘Dur’ denilmeli

 

Asgari Ücret 2014

Asgari ücret 2014 ün brüt tutarı 1.071 TL ve 2014 asgari ücret in net tutarı 846 lira olarak Çalışma Bakanı Faruk Çelik tarafından açıklandı. Çalışanları ilgilendiren asgari ücret 2014 ün net hesabı ve işverene maliyeti aşağıda hesaplanmıştır. 01.07.2014 tarihinden itibaren tüm çalışanlar için brüt asgari ücret 1.071 lira, net asgari ücret 846 liradır. Asgari ücret 2014 net ve asgari ücret 2014 brüt rakamlarını aşağıda görebilirsiniz.

Asgari Ücret 2014; yılda 2 dönem halinde belirlenen 2014 asgari ücret, ücret geliri elde eden kişilerin bir aylık çalışmaları karşılığında, temel ihtiyaçlarını karşılayacak ölçüde ödenmesi gereken en düşük asgari ücrettir. Asgari Ücret günlük olarak belirlenir ve çalışma gün sayısına göre hesaplanır. Ayrıca Asgari Ücret 2014 Komisyon tarafından belirlenir ve komisyon kararları kesindir.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı  Resmi gazetede yayınlandıktan sonra 01.01.2014 tarihinde yürürlüğe girer. Ekibimiz tarafından hazırlanmış asgari ücret 2014 net ve asgari ücret 2014 brüt rakamlarını aşağıda görebilirsiniz.

16 yaş altı ve 16 yaş üstü sınırı 01.01.2014 tarihi itibarı ile son verilmiştir, tek asgari ücret uygulanacaktır.

01.01.2014 – 30.06.2014 tarihleri arasında (ASGARİ ÜCRET):
ASGARİ ÜCRET BRÜT: 1.071 TL
ASGARİ ÜCRET NET:       846 TL

01.07.2014 – 31.12.2014 tarihleri arasında (ASGARİ ÜCRET):
ASGARİ ÜCRET BRÜT: 1.131 TL
ASGARİ ÜCRET NET:       891 TL

Asgari geçim indirimi 2014 (Agi 2014) yıllık olarak hesaplanmakta olup, 16 yaşını doldurmuş ücret geliri elde eden kişilerin, asgari geçimini sağlayacak bölümünün toplam gelirinden düşülerek vergi dışı bırakılmasıdır. Asgari geçim indirimi 2014, asgari ücretin yıllık brüt tutarına; işçinin medeni durumu ve çocuk sayısına göre uygulanmaktadır. Asgari geçim indirimi; işçinin kendisi için %50, çalışmayan veya herhangi bir gelir elde etmeyen eşi için; %10, çocukların her biri için (ilk iki çocuk) %7.5, diğer çocuklar içinse %5 oranında hesaplanmaktadır. Agi; evlenme, boşanma, ölüm ve doğum gibi durumlarda ödeme tutarı değişiklik gösterecektir. Muhtasar beyannamede indirim olarak dikkate alınan asgari geçim indirimi 2014 tutarının işveren tarafından işçiye ödenmemesi halinde re’sen veya ikmalen tarhiyat yapılarak vergi zıyaı cezası kesilir. İşte asgari geçim indirimi rakamları:

2014 Yılı Asgari Geçim İndirimi Miktarları (Agi 2014 Miktarları):

Açıklanan asgari ücret üzerinden 2014 yılına ilişkin hesaplanan asgari geçim indirimi 2014 bilgileri aşağıda tablo halinde hazırlanmıştır.

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Çalışan kadınlara hem İş Kanunu ve hem de Sosyal Güvenlikmevzuatında çok sayıda pozitif ayrımcılık içeren düzenlemeler getirilmiştir. Son dönemlerde de bu anlamda ciddi iyileştirme çalışmaları olduğunu görüyoruz.

Doğum halinde istirahat ve geçici iş göremezlik hakkı, süt izni, gece çalışma yasağı, yer ve su altında çalıştırma yasağı, gebe kadınların periyodik kontrollerine izin verilmesi, doğum borçlanması, özel günlerde çalıştırma yasağı, evlenen kadına kıdem tazminatı, doğum sonrası ücretsiz izin hakkı ve emzirme yardımı gibi çok önemli haklar verilmiştir.

İşyerinde, gebe işçi, hekim raporuna dayalı olarak doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta çalıştırılmamaktadır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak 8 haftalık süreye 2 hafta süre eklenmektedir.

Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, hekimin onayı ile gebe işçi isterse doğumdan önceki 3 haftaya kadar işyerinde çalışarak, çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenmektedir. İsteği halinde kadın işçiye, 16 haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde 18 haftalık süreden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verilmektedir. Erken doğum halinde erken doğum süresi doğum sonrasına aktarılacaktır.

Özellikle SGK ile anlaşması olmayan özel hastanelerde doğum yapan kadınlar geçici iş göremezlik ödeneği alırken sorun yaşıyordu. SGK özel hastanelerden alınmış bu raporların SGK tarafından uygun görülen hastanelere onaylatma zorunluluğundan dolayı hem anneler mağdur oluyor hem de hastanelerde gereksiz iş yükü oluşuyordu işte bizim de daha önce dile getirdiğimiz bu hatalı uygulamadan kaynaklanan bu mağduriyet eleştirilerimiz doğrultusunda değiştirildi.

01.10.2013 tarihli resmi gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile sigortalılara analık sigortasından düzenlenen istirahat raporları için SGK tarafından uygun görülen hastanelere onay şartı aranmayacağı yönünde değişiklik yapıldı.

Yapılan ekleme ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 39. Maddesi; “İstirahat raporlarının Kurumla sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi şarttır. Kurumla sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen ve istirahat süresi 10 günü geçmeyen raporlar, Kurumla sözleşmeli resmî sağlık hizmeti sunucusu hekimi tarafından, 10 günü aşan raporlar ise Kurumla sözleşmeli resmî sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulunca onandığı takdirde geçerli olur. Ancak analık sigortasından düzenlenen istirahat raporları için onay şartı aranmaz.” Şeklini almıştır.

Yapılan ekleme ile SGK ile sözleşmesiz sağlık hizmet sunucuları tarafından verilen analık istirahat raporlarının SGK ile sözleşmeli sağlık kuruluşlarınca onaylanması durumunda geçerli olması kuralına son verilmiştir.

Bu durumda SGK ile sözleşmesi olmayan sağlık hizmet sunucuları tarafından düzenlenen analık istirahat raporlarının SGK ile sözleşmesi olan sağlık hizmet sunucularınca onaylanıp onaylanmadığına bakılmaksızın geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenmesi gerekecektir. Böylece binlerce çalışan kadının mağdur edildiği bu anlamsız düzenleme değişmiştir. Artık analık sigortasından düzenlenen istirahat raporları için SGK tarafından uygun görülen hastanelere onaylatma gerekmeyecektir.

Özellikle SGK ile anlaşmaları olmayan özel hastanelerden alınan hastalık raporlarından dolayı geçici iş göremezlik ödeneği verilebilmesi için onay arandığını belirtmeliyiz. SGK ile sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen ve istirahat süresi 10 günü geçmeyen raporların, SGK ile sözleşmesi olan resmî sağlık hizmeti sunucusu hekimi tarafından, 10 günü aşan raporların ise SGK ile sözleşmeli resmî sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulunca onanması gerekmektedir.

En çok sorun yaşanan konulardan birisi olan doğum borçlanmasında da mağduriyete neden olan uygulamaların değiştirilmesi çalışan kadınların beklenti içinde olduğu bir konudur. Umarız SGK Başkanımız Yadigar Gökalp İlhan bu sorunları da çözer.

 

Kaynak: http://haber.stargazete.com/yazar/sgkdan-kadin-calisanlara-kolaylik/yazi-794561

İşveren yükünün azalmasını istiyor işçi tarafı ise çok hassas. Türk-İş herhangi bir değişikliği genel grev sayacağını belirtti. Hükümet ise ‘aranızda anlaşın’ dedi. Peki ama, üzerinde çalışılan ve tartışılan düzenlemeler ne? İşte ipuçları…

Kıdem tazminatı ile ilgili çalışmalar netleşmeye başladı. Yapılacak düzenleme ile gerek işçi gerekse işveren yönünden yeni bir dönem başlıyor. Mevcut sistem neredeyse bütünüyle değişiyor. Bu arada kazanılmış haklar da korunuyor.
Kıdem tazminatı pek çok açıdan çalışma hayatının en önemli konusu. Yıllarca çalışan işçilerin emekli olurken veya işten ayrılırken işverenden almaları gereken kıdem tazminatının fon şeklinde düzenlenmesi konusu uzun süredir gündemde. Konu ile ilgili pek çok taslak üzerinden tartışmalarda bulunuldu.
Geçen hafta toplanan Çalışma Meclisi’nde de Türk-İş, Hak-İş, DİSK ve işveren temsilcileri tarafından konu genişçe tartışıldı. İşçi tarafı bu konuda çok hassas. Türk-İş kıdem tazminatındaki herhangi bir değişikliği genel grev sayacağını açıkça belirtti.

BİREYSEL KIDEM HESABI AVANTAJI

·Mevcut sistemde, işçinin kıdem tazminatı “işverenin ödemesine” bağlı. İşverenin iflas etmesi ya da ödeme güçlüğü içine düşmesi halinde, işçinin kıdem tazminatı alması zorlaşıyor. Getirilmesi düşünülen sistemde, işçinin kıdem tazminatının “güvence” altına alınması amaçlanıyor. Bunun için de “bireysel kıdem tazminatı hesabı” kurulması öngörülüyor. Kıdem tazminatının, bireysel kıdem tazminatında birikecek olması ve biriken paranın da ayrıca nemalanması, işçi yönünden “önemli bir güvence” olacak.

FON BÜTÇE DIŞINDA

·Kıdem tazminatı ile ilgili fonun bütçe kapsamı dışında tutulması suretiyle, işçinin kıdem tazminatına ayrı bir güvence sağlanıyor. Fonun denetimi Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu tarafından yapılacak.

ŞU ANDA ÇALIŞANLAR

·Yeni kıdem tazminatı düzenlemesiyle ilgili olarak en çok merak edilen konu, mevcut hakların korunup korunmayacağıyla ilgili.Öncelikle belirtelim, mevcut kıdem tazminatı ile ilgili haklar “mevcut işverenin sorumluluğuna bırakılarak” korunuyor. Ancak, düzenleme yapılırken “fona aktarma yönünden” işverenlerin yükü de göz önüne alınacak.Halen çalışmakta olanların, kıdem tazminatı fonuna geçmesi, işverenlere ciddi bir yük getirebilecek. Bu nedenle, birikmiş kıdem tazminatlarının bireysel kıdem tazminatı hesabına aktarılması konusunda, işveren ve işçinin özellikle de “işverenin rızası” önemli. İşverenin buna yanaşmaması durumunda, yasadan önceki kıdem tazminatının muhatabı, “işveren” olacak.

EVLENEN KADINA TAZMİNAT YOK

·Mevcut yasaya göre evlenen kadınlar, evlendikleri tarihten itibaren “bir yıl içinde” işten ayrılırlarsa, kendilerine birikmiş kıdem tazminatları ödeniyor. Yeni düzenlemede, evlenen kadınlara kıdem tazminatı ödenmesi kalkıyor. Bu düzenleme, çalışan nişanlı kızların evlenmelerini, son bir yıl içinde evlenen kızların, işten ayrılmalarını hızlandırması bekleniyor.

ASKERE GİDENLER

·Mevcut yasaya göre, askere gitme nedeniyle işten ayrılanlara, “kıdem tazminatı” ödeniyor. Yeni düzenlemede, askere giden erkeklere kıdem tazminatı ödenmesi ile ilgili uygulamaya son veriliyor.

İŞİNE SON VERİLENE KIDEM TAZMİNATI VERİLMEYECEK

·Mevcut sistemde, işverenin işine son verdiği işçiye, “kıdem tazminatı” ödeniyor. Yeni sistemde böyle bir zorunluluk olmayacak. Olaya bu yönüyle baktığımızda, işverenin işçinin işine son vermesi aşamasında, “kıdem tazminatı ödeme baskısı” olmayacak.

10 YILLIK ZAMANAŞIMI

·Kıdem tazminatının, hak kazanıldığı tarihten itibaren, 10 yıl içinde fona başvurularak talep edilmesi gerekiyor. Bu süre içinde talep edilmeyen kıdem tazminatı zamanaşımına uğrayacak.

İŞÇİNİN MAAŞINDAN KESİNTİ

·Kıdem tazminatı nedeniyle, işçinin ücretinden herhangi bir kesinti yapılamayacak. İşverenler, fona ödedikleri tutarı, gelir ve kurumlar vergisi yönünden “gider olarak” kaydedebilecekler.

SÜRE 30’DAN 20’YE DÜŞEBİLİR

·Kıdem tazminatında yapılması planlanan, işveren ve işçi taraflarınca birlikte oluşturulacak bir fon sayesinde kıdem tazminatı alacaklarının işçi adına birikmesinin sağlanması. Amaç işçi kendi isteğiyle de işinden ayrılırken hesabında biriken paranın kendisine ödenmesi. Ne var ki işçi tarafının bu noktada karşı çıktığı husus, fonda biriken paranın ödenmesi esnasında sıkıntılar yaşanabileceği endişesi. Bu endişeye sebep olan fon yönetiminin Türkiye’deki genel başarısızlığı. İşçi tarafının bir diğer endişe ise halen bir yıllık çalışma karşılığında 30 günlük brüt ücret kıdem tazminatı olarak verilirken fona devir halinde bu sürenin 20 güne düşecek olması.

TAŞERON DA BAŞLAYACAK

·Kıdem tazminatı fonuna geçişte hükümet ısrarlı gözüküyor. Özellikle yeni çıkarılması planlanan taşeron yasasında taşeron işçilerinin kıdem tazminatı uygulamasının fon şeklinde düzenlenmesine kesin gözüyle bakılıyor. Bu noktada taşeron işçilerin zaten kıdem tazminatı hakkından yararlanamadıkları görüşleri ön plana çıkıyor. Ancak ortada bir sorun varken bu sorunu çözmek adına kıdem tazminatı fonunun düzenlenmesi akla yatkın bir gerekçe değil. Yani zaten taşeronda çalışanlar kıdem tazminatı alamıyorlardı, o zaman kıdem tazminatını fona devredelim bari daha az da olsa kıdem tazminatı alabilsinler demek çözüm değil.

GENİŞLEMESİ BEKLENİYOR

·Kıdem tazminatı konusunda ortaya atılan ilk taslakta 1 yıllık kıdem için ödenecek brüt ücret 13 gün olarak belirlenmişti, şimdi bu sürenin 20 güne çıkarılacağı konuşuluyor. Bu da gösteriyor ki, taslağın eksik yönleri ve işçi tarafının itiraz ettiği bazı noktalar revize edilerek taşeron işçiler için başlatılacak fon uygulaması, tüm işçilere genişletilecek. Dolayısıyla kıdem tazminatında çok önemli değişimlere ve yeni döneme hazır olmak gerekiyor.

Kaynak: http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/printnews.aspx?DocID=24837824

TEMİZLİK başta olmak üzere ev işlerinde çalışanların SGK’ya bildirilmemesi durumunda ağır cezalar var.

Ancak bazı noktalar net değil. Örneğin haftada bir gün çalışmanın, sürekli çalışma tanımına girmediği açıklanırsa veya bu yönde yasal bir düzenleme yapılırsa, sorun çözümlenmiş olur.

DÜNKÜ yazımız, Türkiye genelinde “bomba etkisi” yarattı.
Özellikle, evine haftada bir gün temizlikçi kadın alan ve bunu Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmeyip prim ödemeyenlere, geriye dönük 5 yıl için yaklaşık olarak;
– 80 bin 214 TL idari para cezası,
– 5 bin TL sigorta primi,
– 5 bin TL’de gecikme cezası ve gecikme zammı,
gelebileceğini çoğu kimsenin bilmediği anlaşılıyor.
Evde ayın her günü (tatiller hariç) kadın çalıştıran ve sigortaya bildirimde bulunmayanlarda ise, bu cezanın 150 bin lirayı bulabilecek olması da ayrı bir şok yarattı.

NE ZAMAN ÇIKTI?

Dün gün boyu e-postalar yağdı, telefonlarımız susmadı.
Çok kişi “Hocam bu yeni mi çıktı? Yoksa yakında çıkacak bir kanun mu?” diye soruyordu.
Hemen yanıtlayalım, bu yeni bir olay değil.
Öteden beri evde kadın çalıştıranlarda, geriye dönük olarak, “şikayet” ve “mahkeme kararına”   bağlı olarak 5 yıl üzerinden “idari para cezası, prim ve gecikme cezası” istenebilecek. Bu süre ileride 10 yılı da bulabilecek.
Bu arada bazı okurlarımız da;
“Evde yıllardır kadın çalıştırıyoruz. Ödediğimiz ücretten vergi kesmedik. Bu olayın bir de vergi kaçakçılığı boyutu mu var?” diye soruyorlar.
Hemen açıklayalım; evdeki temizlikçi kadına ya da çocuk bakıcısına ödenen ücretler, Gelir vergisinden istisna. Başka bir anlatımla, gelir vergisine tabi değil (GVK. Md. 23/6).
Kıdem tazminatına gelince, evde çalışan kadınlar İş Kanunu’na tabi olmadığı için kendilerine kıdem tazminatı ödenmiyor.

ÇÖZÜM NE?

Evde kadın çalıştıranların çoğu, evde çalışan kadınla ilgili yükümlülüklerini bilmiyorlar. Özellikle haftada bir gün kadın çalıştıranlar, paniğe kapılmış durumdalar.
Bu aşamada, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun, özellikle haftada bir gün çalışanlarla ilgili bir “çözüm getirmesi” gerekiyor.
Örneğin “her hafta aynı gün (bir gün) çalışma” olayının, “sürekli çalışma” tanımına girmediği açıklanırsa veya bu yönde yasal bir düzenleme yapılırsa, sorun çözümlenmiş olur.
Bu konuda okurlarımızdan gelen bir öneride, “bir havuz oluşturulması” ve birer gün çalışanların, ortaklaşa bildirilip, primlerinin ödenmesi şeklinde.
İşin doğrusu halkın çoğu, evde çalışan kadınların sigorta ettirilme boyutunu bilmiyor.
Bu konuya, olayın bürokratik boyutunu azaltan pratik bir çözüm getirilmesinde yarar var.

Kaynak: http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/printnews.aspx?DocID=24797481